W 1956 Benjamin Bloom wydał książkę pt. ”Taxonomy of educational objectives”, w której opisał swój system klasyfikacji celów nauczania w oparciu o poziom zrozumienia niezbędny do opanowania danego celu. System ten jest znany szerzej jako Taksonomia Blooma. Bloom zaproponował rozróżnienie sześciu etapów poznawczych w procesie uczenia się. Do każdego z nich przypisał okreslone czasowniki, które charakteryzują odpowiadający mu proces.

Oto one, od najniższego do najwyższego:

bloom4

 

  1. Wiedza – umiejętność przywoływania lub pamiętania słów, faktów i pojęć, bez konieczność rozumienia.
    Czasowniki: definiować, opisywać, wyliczyć, znaleźć, nazwać, rozpoznać, pokazać, powiedzieć, zaprezentować, odnieść, powtórzyć.
  2. Zrozumienie – umiejętność rozumienia i interpretowania nabytych informacji.
    Czasowniki: powiązać, wyjaśnić, zakwalifikować, dostosować, opisać, rozróżnić, oszacować, uogólnić, rozpoznać, zilustrować, przetłumaczyć, zinterpretować.
  3. Zastosowanie – umiejętność wykorzystania nabytych informacji w nowych sytuacjach np. wykorzystania wiedzy do rozwiązania nowego problemu.
    Czasowniki: wdrażać, obliczać, zmieniać, wybierać, budować, pokazywać, rozwijać, znaleźć, ilustrować, organizować, produkować, wybierać, rozwiązywać, używać, modyfikować.
  4. Analiza – umiejętność rozłożenia informacji na elementy składowe np. odnajdywanie wewnętrznych powiązań i idei (rozumienie struktury organizującej).
    Czasowniki: analizować, ułożyć, rozbić, obliczać, kategoryzować, zaklasyfikować, porównać, powiązać, przedyskutować, rozpoznać, rozdzielać, podkreślać, oddzielać, rozróżniać, odnieść, zidentyfikować.
  5. Synteza – umiejętność łączenia poszczególnych elementów w całość.
    Czasowniki: uzasadniać, komponować, kompilować, budować, rozwijać, wyjaśniać, formułować, uogólniać, integrować, modyfikować, organizować, planować, przygotowywać, rekonstruować, podsumowywać, streszczać.
  6. Ewaluacja – umiejętność oceny wartości informacji ze względu na dany cel.
    Czasowniki: ocenić, oszacować, argumentować, porównać, konkludować, przekonać, krytykować, bronić, wyjaśniaćm interpretować, polecać, osądzać, wspierać, przewidywać, streszczać.

Dwie pozostałe domeny w Taksonomii Blooma:

DOMENA AFEKTYWNA (uczucia i postawy)

 bloom5

 

  1. Otrzymywanie - chęć otrzymania informacji.
  2. Odpowiadanie - aktywne uczestniczenie we własnym uczeniu się.
  3. Wartościowanie - rozumienie wartości.
  4. Organizowanie - porównywanie, zestawianie wartości.
  5. Charakteryzowanie - zespolenie przekonań, idei i postaw.

Czasowniki używane do opisywania domeny afektywnej:
doceniać, akceptować, podejmować, wyzwanie, demonstrować, dyskutować, łączyć, organizować, osądzać, integrować, odnościć.


DOMENA PSYCHOMOTORYCZNA
(dotycząca umiejętności fizycznych)

Prace na jej szczegółową charakterystyką nie zostały ukończone przez Blooma. Domena ta dotyczy umiejętności fizycznych wymagających koordynacji umysłu i czynności mięśni.

Czasowniki używane do opisania tej domeny:
zbudować, dostosować, posługiwać się, używać, chwytać, rozróżniać (dotykiem), zmierzyć.


WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE DEFINIOWANIA CELÓW EDUKACYJNYCH:

  • Opisując cele powinno się używać czasowników w formie czynnej. Należy unikać takich czasowników jak: rozumieć, wiedzieć, być świadomym czy doceniać. Lepsze będą: definiować, identyfikować, opisywać, demonstrować, stosować lub analizować.
  • Należy używać tylko jednego czasownika przy formułowaniu jednego celu.
  • Warto unikać czasowników o znaczeniu zbyt ogólnym, niejasnym takich jak: wiedzieć, rozumieć, uczyć się.
  • Niezależnie od Taksonomii Blooma cele szkolenia powinny być opisane według reguły SMART czyli cel powinien być zrozumiały dla uczestników szkolenia, mierzalny, osiąglany, ważny dla nich i określony w czasie.

 

ZOBACZ RÓWNIEŻ:

Jak ułożyć pytania testowe za pomocą Taksonomii Blooma

Model Churchesa czyli jak wykorzystać Taksonomię Blooma w cyfrowym świecie:

http://edorigami.wikispaces.com/Bloom%27s+Digital+Taxonomy

 

Więcej na temat Taksonomii możesz przeczytać tutaj:

http://www.jankowskit.pl/metodyka-nauczania-i-dydaktyka/taksonomia-blooma.html

http://www.nwlink.com/~donclark/hrd/bloom.html

https://instructionaldesignblog.wordpress.com/2010/11/29/what-is-blooms-taxonomy-and-why-should-it-be-used-in-workplace-training/

 

Licencja Creative Commons
Ten artykuł jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska.